Śmiały: Różnice pomiędzy wersjami

Z Katalog Klasycznych Jachtów
Nie podano opisu zmian
Znacznik: Wycofane
Nie podano opisu zmian
 
(Nie pokazano 17 wersji utworzonych przez jednego użytkownika)
Linia 1: Linia 1:
{{extension |templatemode =
{{Statek infobox
|name                = ghhgj
|nazwa                      = Śmiały
|status               = fsdgsd
|grafika                    = [[File:smialy.jpg|link=https://pl.wikipedia.org/wiki/Plik:Sy_smialy.jpg]]
|type1                = sdfs
|opis grafiki               =  
|type2                = sdf
|bandera                    = POL
|hook1                = fsf
|numer IMO
|hook2                = xvzx
|numer na żaglu            = XIV PZ-5, PZ 25
|newhook1            =  
|call sign
|newhook2            =  
|port macierzysty          = Trzebież
|username            =  
|właściciel                = Fundacja Klasyczne Jachty
|author              =  
|armator                    =  
|description          =  
|operator                  =  
|image               =  
|towarzystwo klasyfikacyjne =  
|imagesize            =  
|typ                        = J-140
|version              =  
|materiał                  = stal
|update              =  
|stocznia                  = Stocznia Gdańska
|version preview      =  
|data budowy               = 1958
|update preview      =  
|data wodowania            =  
|compatibility policy =
|data eksploatacji          =  
|mediawiki            =  
|data wycofania            =  
|php                  =  
|data zatonięcia            =  
|needs-updatephp      =  
|wyporność                  =  
|composer            =
|wyporność całkowita        =  
|table1              =  
|nośność                    =  
|table2              =  
|załoga                    = 10
|license              =  
|pasażerowie                =  
|download            =  
|długość                    = 18,0
|repo                 =
|długość linii wodnej      =  
|readme              =  
|długość kadłuba            =  
|changelog           =  
|długość po pokładzie      =  
|help                =  
|szerokość                  = 4,00
|example              =  
|zanurzenie                 = 2,80
|namespace           =  
|wysokość                  =
|parameters           =  
|pojemność                  =
|tags                =  
|pojemność brutto          =  
|rights              =  
|pojemność netto           =  
|compatibility        =  
|pojemność TEU              =  
|phabricator          =
|masa całkowita            = 29 ton
|translate            =  
|typ ożaglowania           = Kecz bermudzki
|vagrant-role        =  
|liczba żagli              =  
|powierzchnia ożaglowania  = 144
|wysokość masztów           =  
|liczba masztów            = 2
|silnik                    = SW266 WSW Andoria
|moc silnika                = 54 KM
|liczba śrub                =  
|prędkość                  = 11
|commons                    =  
}}
}}
[[Plik:Smialy plan jachtu.jpg|mały|Plan jachtu ''Śmiały''|alt=]]
[[Plik:Smialy_plan_jachtu.jpg|mały|Plan jachtu ''Śmiały''|alt=|link=https://pl.wikipedia.org/wiki/Plik:Smialy_plan_jachtu.jpg]]
'''Śmiały''' – [[Polska|polski]] [[kecz]] typu [[J-140 (typ jachtu)|J-140]], [[jacht]], na którym w latach 1965–1966 zrealizowano wyprawę żeglarsko-geologiczną dookoła [[Ameryka Południowa|Ameryki Południowej]] ([[Kapitan jachtowy|kpt.]] [[Bolesław Kowalski (żeglarz)|Bolesław Kowalski]]), a w roku 1970 – rejs wokół [[Islandia|Islandii]] z zachodu na wschód (kpt. Andrzej Rościszewski).
'''Śmiały''' – polski kecz typu J-140, jacht, na którym w latach 1965–1966 zrealizowano wyprawę żeglarsko-geologiczną dookoła Ameryka Południowa|Ameryki Południowej (kpt. Bolesław Kowalski), a w roku 1970 – rejs wokół Islandii z zachodu na wschód (kpt. Andrzej Rościszewski).


== Historia i budowa ==
== Historia i budowa ==
Jacht zbudowano w roku 1958 w [[Stocznia Gdańska|Stoczni Gdańskiej]]<ref>Certyfikat okrętowy wystawiony przez Izbe Morską w Szczecinie 8 maja 1998 r.</ref> dla [[Polski Związek Żeglarski (1957)|Polskiego Związku Żeglarskiego]]. Projektanci – Włodzimierz Kuchta, Wojciech Samoliński, Zdzisław Pieńkawa – korzystali z przykładu niemieckiego stalowego kecza [[Peter von Danzig (jacht)|Peter von Danzing]]{{r|PvDanzig}}. W latach 1959–1960 wybudowano, z inicjatywy [[Akademicki Związek Sportowy|AZS]], 6 takich jachtów –  [[s/y Joseph Conrad|Joseph Conrad]], [[Dar Opola]], [[s/y Jurand|Jurand]], Śmiały, [[s/y Otago|Otago]] i Jan z Kolna – niekiedy nazywanych ''Jurandami''. Kadłub został wykonany ze stali, a pokład i nadbudówki pokryto drewnem. Jacht wyposażono w dwa drewniane maszty, oraz - początkowo - w silnik typu "Puck", który był słaby w stosunku do masy kadłuba, co utrudniało manewrowanie{{r|Wyspianski|COZ}}.
Jacht zbudowano w roku 1958 w Stoczni Gdańskiej. Certyfikat okrętowy wystawiony przez Izbe Morską w Szczecinie 8 maja 1998 r. dla Polskiego Związku Żeglarskiego. Projektanci – Włodzimierz Kuchta, Wojciech Samoliński, Zdzisław Pieńkawa – korzystali z przykładu niemieckiego stalowego kecza Peter von Danzing. W latach 1959–1960 wybudowano, z inicjatywy AZS, 6 takich jachtów –  Joseph Conrad, Dar Opola, Jurand, Śmiały, Otago i Jan z Kolna – niekiedy nazywanych ''Jurandami''. Kadłub został wykonany ze stali, a pokład i nadbudówki pokryto drewnem. Jacht wyposażono w dwa drewniane maszty, oraz - początkowo - w silnik typu "Puck", który był słaby w stosunku do masy kadłuba, co utrudniało manewrowanie.


W roku 1960 „Śmiały” znalazł się w Trzebieży, gdzie pływała na nim m.in. [[Teresa Remiszewska]]. W latach 70. i 80. XX&nbsp;w. jego opiekunami byli m.in.: Jan Słota (1975), Marek Czechowski (1976–1978), Wojciech Dulat (1980–1981), Marek Wierszałowicz (1982–1986), Bohdan Dąbrowski, Wojciech Wilk oraz Roman Józik{{r|Wyspianski}}.
W roku 1960 „Śmiały” znalazł się w Trzebieży, gdzie pływała na nim m.in. Teresa Remiszewska. W latach 70. i 80. XX w. jego opiekunami byli m.in.: Jan Słota (1975), Marek Czechowski (1976–1978), Wojciech Dulat (1980–1981), Marek Wierszałowicz (1982–1986), Bohdan Dąbrowski, Wojciech Wilk oraz Roman Józik.


Jacht był poddawany kolejnym przebudowom. Został wyposażony w silnik SW266 produkcji [[Wytwórnia Silników Wysokoprężnych Andoria|WSW Andrychów]] oraz zbiorniki paliwa o pojemności 300&nbsp;[[litr|litrów]]. Zamontowano m.in. [[radiostacja|radiostację]] [[Fale metrowe|UKF]] ''Sailor Compact'', radiopławę [[EPIRB]] oraz [[Global Positioning System|GPS]] ''Standard Horizon Cp 300i''.
Jacht był poddawany kolejnym przebudowom. Został wyposażony w silnik SW266 produkcji WSW Andrychów oraz zbiorniki paliwa o pojemności 300 litrów. Zamontowano m.in. radiostację UKF ''Sailor Compact'', radiopławę EPIRB oraz GPS ''Standard Horizon Cp 300i''.


W 1992 roku przeprowadzono generalny remont – zachowując wcześniejszy styl stworzono komfortowe warunki pływania, odpowiadające również turystom: wykonano zabudowę wnętrza z drewna dębowego, salon, dwie kabiny dwuosobowe i jedną trzyosobową, pełne wyposażenie hotelowe i kuchenne. Pojemność zbiorników wody wynosiła 1000&nbsp;litrów.
W 1992 roku przeprowadzono generalny remont – zachowując wcześniejszy styl stworzono komfortowe warunki pływania, odpowiadające również turystom: wykonano zabudowę wnętrza z drewna dębowego, salon, dwie kabiny dwuosobowe i jedną trzyosobową, pełne wyposażenie hotelowe i kuchenne. Pojemność zbiorników wody wynosiła 1000 litrów.


Po remoncie „Śmiały” uczestniczył w rejsach szkoleniowych (najczęściej po [[Morze Bałtyckie|Bałtyku]], rzadziej po [[Morze Północne|Morzu Północnym]] i fiordach norweskich) oraz zlotach [[The Tall Ships’ Races]] (29 rejsów w latach 1998–2012){{r|Wyspianski|COZ|rejsuj}}. Od 2014 nie żegluje, z braku funduszy na remont. W roku 2019 został sprzedany [[Fundacja Klasyczne Jachty|Fundacji Klasyczne Jachty]]{{r|FKJ}}, która zapowiedziała odbudowę i powrót jachtu na oceany<ref>{{Cytuj |tytuł = "Śmiały" znowu będzie pływał! Nowy właściciel planuje remont |data dostępu = 2019-10-30 |opublikowany = zagle.se.pl |url = https://zagle.se.pl/zeglarstwo/smialy-znowu-bedzie-plywal-nowy-wlasciciel-planuje-remont-aa-Eev6-yzFx-sgaw.html}}</ref>
Po remoncie „Śmiały” uczestniczył w rejsach szkoleniowych (najczęściej po Bałtyku, rzadziej po Morzu Północnym i fiordach norweskich) oraz zlotach The Tall Ships’ Races (29 rejsów w latach 1998–2012). Od 2014 nie żegluje, z braku funduszy na remont.  


W marcu 2020 roku po raz pierwszy od wielu lat uruchomiono silnik "Śmiałego"<ref>{{Cytuj |tytuł = Nieco przedłużony weekend na Śmiałym właśnie dobiega końca. Większość instalacji działa, silnik działa |data dostępu = 2020-03-10 |opublikowany = facebook.com |url = https://www.facebook.com/FundacjaKlasyczneJachty/posts/627365321437340}}</ref>.
W roku 2019 został sprzedany Fundacji Klasyczne Jachty, która zapowiedziała odbudowę i powrót jachtu na oceany. Postępy prac można śledzić na stronie [https://www.smialyprojekt.pl Śmiałego Projektu]


== Historyczne rejsy ==
== Historyczne rejsy ==
=== Rejs dookoła Ameryki Południowej (1965–1966) ===
=== Rejs dookoła Ameryki Południowej (1965–1966) ===
{{Osobny artykuł|Rejs s/y Śmiały dookoła Ameryki Południowej}}
Rejs s/y Śmiały dookoła Ameryki Południowej
Naukowo-żeglarską wyprawę jachtu „Śmiały” dookoła Ameryki Południowej zorganizowało [[Polskie Towarzystwo Geograficzne]] z inicjatywy [[Bronisław Siadek|Bronisława Siadka]] z redakcji czasopisma [[Poznaj Świat]]. Kapitanem był Bolesław Kowalski (PTG), pierwszym oficerem i głównym mechanikiem [[Jerzy Knabe]]{{r|Knabe}}. W całym rejsie uczestniczyli również Bronisław Siadek, [[Krzysztof Wojciechowski (geograf)|Krzysztof Wojciechowski]] ([[Uniwersytet Marii Curie-Skłodowskiej|UMCS]], zastępca kierownika naukowego), [[Krzysztof Baranowski (żeglarz)|Krzysztof Baranowski]] ([[Trybuna Ludu]]). W części rejsu brali udział: [[Tadeusz Wilgat]]{{r|Wilgat}} (kierownik naukowy), [[Mieczysław Kluge]] (PTG), [[Tomasz Romer]]{{r|Ludomir}} (I oficer i lekarz wyprawy; w innych źródłach wymieniany, prawdopodobnie omyłkowo, jako Tadeusz Romer{{r|ZMarią71-86}}) oraz [[Ludomir Mączka]], który płynął od [[Buenos Aires]] do Szczecina, jako II oficer i [[Bosman (żeglarstwo)|bosman]]{{r|Ludomir|ZMarią71-86}}.
Naukowo-żeglarską wyprawę jachtu „Śmiały” dookoła Ameryki Południowej zorganizowało Polskie Towarzystwo Geograficzne z inicjatywy Bronisława Siadka z redakcji czasopisma Poznaj Świat. Kapitanem był Bolesław Kowalski (PTG), pierwszym oficerem i głównym mechanikiem Jerzy Knabe. W całym rejsie uczestniczyli również Bronisław Siadek, Krzysztof Wojciechowski (UMCS, zastępca kierownika naukowego), Krzysztof Baranowski (Trybuna Ludu). W części rejsu brali udział: Tadeusz Wilgat (kierownik naukowy), Mieczysław Kluge (PTG), Tomasz Romer (I oficer i lekarz wyprawy; w innych źródłach wymieniany, prawdopodobnie omyłkowo, jako Tadeusz Romer) oraz Ludomir Mączka, który płynął od Buenos Aires do Szczecina, jako II oficer i bosman.


Od 29 lipca 1965 r. do 30 października 1966 r. przepłynięto przez 3 morza i 2 oceany, w tym przez [[Kanał Kiloński]], Anglię, [[Wyspy Kanaryjskie]], [[Cieśnina Magellana|Cieśninę Magellana]], kanały [[Patagonia|Patagonii]], [[Kanał Panamski]] i ponownie przez wody Europy. Długość trasy wyniosła 22&nbsp;841&nbsp;[[mila morska|Mm]]{{r|COZ}}. Odwiedzono 31 portów w [[Argentyna|Argentynie]], [[Chile]], [[Peru]], [[Panama|Panamie]] i na [[Bahamy]]. Załoga brała udział w realizacji programu naukowego, który obejmował m.in. pobieranie próbek wody w [[Strefa nerytyczna|strefie nerytycznej]] oraz [[plankton]]u morskiego, badania [[Efekt cieplarniany#Bilans cieplny|bilansu energii]] [[promieniowanie słoneczne|promieniowania słonecznego]] w różnych [[Strefa klimatyczna|strefach klimatycznych]], badania z dziedziny [[medycyna morska|medycyny morskiej]] (m.in. wyziębianie się ciała ludzkiego w różnych warunkach pogodowych, np. przeprowadzanie [[Test Cramptona|testów Cramptona]]{{r|testC}}). Pomiary lądowe – głównie z zakresu [[Wulkanologia|wulkanologii]], [[geomorfologia|geomorfologii]], [[geologia|geologii]], [[glacjologia|glacjologii]] i [[hydrologia|hydrologii]] – wykonywano w 16 punktach trasy, m.in. w [[Andy|Andach]], na [[ewaporat]]ach pustyni [[Atakama]], [[Rafa koralowa|rafach koralowych]] i [[lodowiec|lodowcach]] Patagonii{{r|ZMarią71-86}}.
Od 29 lipca 1965 r. do 30 października 1966 r. przepłynięto przez 3 morza i 2 oceany, w tym przez Kanał Kiloński, Anglię, Wyspy Kanaryjskie, Cieśninę Magellana, kanały Patagonii, Kanał Panamski i ponownie przez wody Europy. Długość trasy wyniosła 22 841 Mm. Odwiedzono 31 portów w Argentynie, Chile, Peru, Panamie i na Bahamy. Załoga brała udział w realizacji programu naukowego, który obejmował m.in. pobieranie próbek wody w strefie nerytycznej oraz planktonu morskiego, badania bilansu energii promieniowania słonecznego w różnych strefach klimatycznych, badania z dziedziny medycyny morskiej (m.in. wyziębianie się ciała ludzkiego w różnych warunkach pogodowych, np. przeprowadzanie testów Cramptona. Pomiary lądowe – głównie z zakresu wulkanologii, geomorfologii, geologii, glacjologii i hydrologii – wykonywano w 16 punktach trasy, m.in. w Andach, na ewaporatach pustyni Atakama, rafach koralowych i lodowcach Patagonii.


=== Rejs wokół Islandii i na Spitsbergen (1970 i 1972) ===
=== Rejs wokół Islandii i na Spitsbergen (1970 i 1972) ===
W okresie od 10 czerwca do 30 lipca 1970&nbsp;r. „Śmiały” odbył rejs dookoła [[Islandia|Islandii]] (4&nbsp;122&nbsp;Mm). Portem początkowym i końcowym było [[Świnoujście]] (na trasie znalazły się [[Wyspy Owcze]]). Było to pierwsze polskie opłynięcie Islandii z zachodu na wschód (pierwszego w historii światowego żeglarstwa opłynięcia Islandii, lecz w przeciwnym kierunku, dokonał w roku 1968 polski jacht „Euros”, dowodzony przez kpt. Wojciecha Orszuloka{{r|Orszulok}}<ref group=uwaga>„Euros” przebył trasę powrotną prędzej od [[s/y Witeź II|Witezia II]], który w roku 1959 dotarł do [[Reykjavík]]u – jako pierwszy jacht polski (trasa: Świnoujście–Reykjavik–Świnoujście).</ref>). W wyprawie uczestniczyła 9-osobowa załoga pod dowództwem kpt. Andrzeja Rościszewskiego{{r|COZ}}, który otrzymał nagrodę „Rejs Roku 1970” oraz pierwszy „[[Rejs Roku – Srebrny Sekstant|Srebrny Sekstant]]”{{r|COZ|Sekstant}}.
W okresie od 10 czerwca do 30 lipca 1970&nbsp;r. „Śmiały” odbył rejs dookoła Islandii (4 122 Mm). Portem początkowym i końcowym było Świnoujście (na trasie znalazły się Wyspy Owcze). Było to pierwsze polskie opłynięcie Islandii z zachodu na wschód (pierwszego w historii światowego żeglarstwa opłynięcia Islandii, lecz w przeciwnym kierunku, dokonał w roku 1968 polski jacht „Euros”, dowodzony przez kpt. Wojciecha Orszuloka „Euros” przebył trasę powrotną prędzej od Witezia II, który w roku 1959 dotarł do Reykjavíku – jako pierwszy jacht polski (trasa: Świnoujście–Reykjavik–Świnoujście)). W wyprawie uczestniczyła 9-osobowa załoga pod dowództwem kpt. Andrzeja Rościszewskiego, który otrzymał nagrodę „Rejs Roku 1970” oraz pierwszy „Rejs Roku – Srebrny Sekstant|Srebrny Sekstant”.


Andrzej Rościszewski otrzymał honorowe wyróżnienie tej nagrody również za dokonanie żeglarskie z roku 1972, gdy prowadził SY&nbsp;„Śmiałego” z 10-osobową załogą na [[Spitsbergen]]. Wypłynięto w rejs 23 czerwca 1972&nbsp;r. W pobliżu Norwegii (5 lipca, 64°35′N) przy wietrze 4[[Skala Beauforta|°B]] nastąpiła groźna awaria, spowodowana rozklejeniem się drewna [[grotmaszt]]u. Z niepełnym ożaglowaniem jacht dotarł do [[Lerwick]] na [[Szetlandy|Szetlandach]], gdzie – przy pomocy tamtejszych rybaków – prowizorycznie przedłużono maszt drzewcem [[spinakerbom]]u. „Śmiały” dotarł do kraju w miesiąc po awarii, przebywając ze złamanym masztem 1541&nbsp;Mm{{r|COZ}}.
Andrzej Rościszewski otrzymał honorowe wyróżnienie tej nagrody również za dokonanie żeglarskie z roku 1972, gdy prowadził SY „Śmiałego” z 10-osobową załogą na Spitsbergen. Wypłynięto w rejs 23 czerwca 1972 r. W pobliżu Norwegii (5 lipca, 64°35′N) przy wietrze 4 °B nastąpiła groźna awaria, spowodowana rozklejeniem się drewna grotmaszt u. Z niepełnym ożaglowaniem jacht dotarł do Lerwick na Szetlandach , gdzie – przy pomocy tamtejszych rybaków – prowizorycznie przedłużono maszt drzewcem spinakerbom u. „Śmiały” dotarł do kraju w miesiąc po awarii, przebywając ze złamanym masztem 1541 Mm.


== Zobacz też ==
== Żródła ==
 
[https://pl.wikipedia.org/wiki/S/y_%C5%9Amia%C5%82y Wikipedia]
* [[Polskie wypadki morskie jachtów żaglowych]]
 
== Uwagi ==
{{Uwagi}}
 
== Przypisy ==
{{Przypisy|
* <ref name="COZ">{{cytuj stronę | url = http://www.coz.com.pl/jachty/2/s_y_smialy/ | tytuł = s/y „Śmiały” | praca = Strona internetowa Centralnego Ośrodka Żeglarstwa w Trzebieży | opublikowany = www.coz.com.pl | język = pl | data dostępu = 2013-02-15}}</ref>
* <ref name="Wyspianski">{{cytuj stronę | url = http://www.smialy.wyspianski.net/smialy.html | tytuł = Śmiały - żywa historia polskiego żeglarstwa | autor= Sławek Wyspiański  wyspianski@o2.pl | praca = Rejs – Śmiały na Morzu Północnym 2008 | opublikowany = www.smialy.wyspianski.net | język = pl | data dostępu = 2013-02-15}}</ref>
* <ref name="ZMarią71-86"> {{cytuj książkę | autor = Jan W. Zamorski | tytuł = Z Marią przez życie i oceany. Opowieści kapitana Ludomira Mączki | rozdział = Islandia i Bałtyk 1958–1962 | strony = 71–86 | wydawca = White-Red Anchor Publishing | miejsce = Toronto | data = 2010 | isbn = 0-9731383-0-2}}</ref>
* <ref name="Wilgat ">{{ludzie nauki|34700|osoba=prof. Tadeusz Kazimierz Wilgat|data dostępu=2013-02-16}}</ref>
* <ref name="Knabe">{{cytuj stronę | url = http://www.azpolonia.com/biz/vagabondcenter/?p=23 | tytuł = Jerzy Knabe. Biografia przygodowa | autor = A. Sochacki | data = 2001-12-14 | praca = Centrum Wagabundy – Phoenix, AZ | opublikowany = www.azpolonia.com | język = pl | data dostępu = 2013-02-15}}</ref>
* <ref name="PvDanzig">{{cytuj stronę | url = http://www.encyklopediagdanska.pl/index.php?title=%C5%BBEGLARSTWO | tytuł = Gedanopedia. Żeglarstwo niemieckie XIX/XX&nbsp;w. | praca = Encyklopedia Gdańska | opublikowany = Fundacja Gdańska | język = pl | data dostępu = 2013-02-15}}</ref>
* <ref name="testC">{{cytuj stronę | url = http://www.sportconnect.pl/Aktualnosci/Proba-Cramptona-ocen-swoja-wydolnosc-fizyczna | tytuł = Próba Cramptona - oceń swoją wydolność fizyczną | praca = Portal SportConnect.pl | język = pl | data dostępu = 2013-02-16 | archiwum = https://web.archive.org/web/20130218140522/http://www.sportconnect.pl/Aktualnosci/Proba-Cramptona-ocen-swoja-wydolnosc-fizyczna | zarchiwizowano = 2013-02-18 }}</ref>
* <ref name="Sekstant">{{cytuj stronę | url = http://web.archive.org/web/20110723191601/http://myzeglarze.pl:80/news/polska-historia.html | tytuł = Rejs roku - historia nagrody | autor = Aleksander Gosk | praca = Portal myzeglarze.pl | język = pl | data dostępu = 2013-02-16}}</ref>
* <ref name="rejsuj">{{cytuj stronę | url = http://www.rejsuj.pl/jacht/rejsy/13/ | tytuł = Rejsy jachtem s/y Śmiały | praca = Portal Rejsuj.pl | język = pl | data dostępu = 2013-02-16}}</ref>
* <ref name=" Orszulok ">{{cytuj stronę | url = http://www.tawernaskipperow.pl/z-historii-polskiego-jachtingu%3A-wojciech-orszulok,1849,artykul.html | autor = Kinga Rzucidło | tytuł = Z historii polskiego jachtingu: Wojciech Orszulok | opublikowany = www.tawernaskipperow.pl/ | data = 2011-09-01 | język = pl | data dostępu = 2013-02-15}}</ref>
* <ref name="Ludomir">{{Cytuj książkę | autor = [[Maciej Krzeptowski]], [[Wojciech Jacobson]] | tytuł = Mam na imię Ludomir | wydawca = Oficyna In Plus | miejsce = Wołczkowo | data = 2003 | strony = 46-47 | isbn = 9788389402646}}</ref>
* <ref name="FKJ">{{Cytuj stronę | url = https://klasycznejachty.org.pl/ | tytuł = Fundacja Klasyczne Jachty | strony = Strona internetowa  | data dostępu = 2020-01-06}}</ref>
}}
 
== Linki zewnętrzne ==
* [http://jkazs.szn.pl/content/okruchy-wspomnie%C5%84-z-rejsu-sy-%C5%9Bmia%C5%82y Izydor Węcławowicz, Okruchy wspomnień z rejsu s/y Śmiały – lato 1964, Londyn]
* [http://pagaj.pl/?trasa,3 Śladami Śmiałego a nawet jeszcze dalej, czyli rejs jachtem dookoła Ameryki Południowej… (s/y Polonus, 2011]


{{SORTUJ:Śmiały, SY}}
{{SORTUJ:Śmiały, SY}}
[[Kategoria:Kecze]]
[[Kategoria:J-140]]
[[Kategoria:Polskie jachty i żaglowce]]
[[Kategoria:! Alfabetyczny Spis Jachtów]]
[[Kategoria:Statki z XX wieku]]

Aktualna wersja na dzień 07:49, 22 lut 2024

Śmiały
Smialy.jpg
Bandera POL
Numer na żaglu XIV PZ-5, PZ 25
Znak wywoławczy N/A
Port macierzysty Trzebież
Właściciel Fundacja Klasyczne Jachty
Armator
Dane podstawowe
Typ J-140
Materiał stal
Historia
Stocznia Stocznia Gdańska
Data budowy 1958
Data wodowania
Dane techniczne
Załoga 10
Długość 18,0
Szerokość 4,00
Zanurzenie 2,80
Masa całkowita 29 ton
Ożaglowanie
Typ ożaglowania Kecz bermudzki
Powierzchnia ożaglowania 144
Liczba masztów 2
Napęd mechaniczny
Silnik SW266 WSW Andoria
Moc silnika 54 KM
Plan jachtu Śmiały

Śmiały – polski kecz typu J-140, jacht, na którym w latach 1965–1966 zrealizowano wyprawę żeglarsko-geologiczną dookoła Ameryka Południowa|Ameryki Południowej (kpt. Bolesław Kowalski), a w roku 1970 – rejs wokół Islandii z zachodu na wschód (kpt. Andrzej Rościszewski).

Historia i budowa[edytuj]

Jacht zbudowano w roku 1958 w Stoczni Gdańskiej. Certyfikat okrętowy wystawiony przez Izbe Morską w Szczecinie 8 maja 1998 r. dla Polskiego Związku Żeglarskiego. Projektanci – Włodzimierz Kuchta, Wojciech Samoliński, Zdzisław Pieńkawa – korzystali z przykładu niemieckiego stalowego kecza Peter von Danzing. W latach 1959–1960 wybudowano, z inicjatywy AZS, 6 takich jachtów – Joseph Conrad, Dar Opola, Jurand, Śmiały, Otago i Jan z Kolna – niekiedy nazywanych Jurandami. Kadłub został wykonany ze stali, a pokład i nadbudówki pokryto drewnem. Jacht wyposażono w dwa drewniane maszty, oraz - początkowo - w silnik typu "Puck", który był słaby w stosunku do masy kadłuba, co utrudniało manewrowanie.

W roku 1960 „Śmiały” znalazł się w Trzebieży, gdzie pływała na nim m.in. Teresa Remiszewska. W latach 70. i 80. XX w. jego opiekunami byli m.in.: Jan Słota (1975), Marek Czechowski (1976–1978), Wojciech Dulat (1980–1981), Marek Wierszałowicz (1982–1986), Bohdan Dąbrowski, Wojciech Wilk oraz Roman Józik.

Jacht był poddawany kolejnym przebudowom. Został wyposażony w silnik SW266 produkcji WSW Andrychów oraz zbiorniki paliwa o pojemności 300 litrów. Zamontowano m.in. radiostację UKF Sailor Compact, radiopławę EPIRB oraz GPS Standard Horizon Cp 300i.

W 1992 roku przeprowadzono generalny remont – zachowując wcześniejszy styl stworzono komfortowe warunki pływania, odpowiadające również turystom: wykonano zabudowę wnętrza z drewna dębowego, salon, dwie kabiny dwuosobowe i jedną trzyosobową, pełne wyposażenie hotelowe i kuchenne. Pojemność zbiorników wody wynosiła 1000 litrów.

Po remoncie „Śmiały” uczestniczył w rejsach szkoleniowych (najczęściej po Bałtyku, rzadziej po Morzu Północnym i fiordach norweskich) oraz zlotach The Tall Ships’ Races (29 rejsów w latach 1998–2012). Od 2014 nie żegluje, z braku funduszy na remont.

W roku 2019 został sprzedany Fundacji Klasyczne Jachty, która zapowiedziała odbudowę i powrót jachtu na oceany. Postępy prac można śledzić na stronie Śmiałego Projektu

Historyczne rejsy[edytuj]

Rejs dookoła Ameryki Południowej (1965–1966)[edytuj]

Rejs s/y Śmiały dookoła Ameryki Południowej Naukowo-żeglarską wyprawę jachtu „Śmiały” dookoła Ameryki Południowej zorganizowało Polskie Towarzystwo Geograficzne z inicjatywy Bronisława Siadka z redakcji czasopisma Poznaj Świat. Kapitanem był Bolesław Kowalski (PTG), pierwszym oficerem i głównym mechanikiem Jerzy Knabe. W całym rejsie uczestniczyli również Bronisław Siadek, Krzysztof Wojciechowski (UMCS, zastępca kierownika naukowego), Krzysztof Baranowski (Trybuna Ludu). W części rejsu brali udział: Tadeusz Wilgat (kierownik naukowy), Mieczysław Kluge (PTG), Tomasz Romer (I oficer i lekarz wyprawy; w innych źródłach wymieniany, prawdopodobnie omyłkowo, jako Tadeusz Romer) oraz Ludomir Mączka, który płynął od Buenos Aires do Szczecina, jako II oficer i bosman.

Od 29 lipca 1965 r. do 30 października 1966 r. przepłynięto przez 3 morza i 2 oceany, w tym przez Kanał Kiloński, Anglię, Wyspy Kanaryjskie, Cieśninę Magellana, kanały Patagonii, Kanał Panamski i ponownie przez wody Europy. Długość trasy wyniosła 22 841 Mm. Odwiedzono 31 portów w Argentynie, Chile, Peru, Panamie i na Bahamy. Załoga brała udział w realizacji programu naukowego, który obejmował m.in. pobieranie próbek wody w strefie nerytycznej oraz planktonu morskiego, badania bilansu energii promieniowania słonecznego w różnych strefach klimatycznych, badania z dziedziny medycyny morskiej (m.in. wyziębianie się ciała ludzkiego w różnych warunkach pogodowych, np. przeprowadzanie testów Cramptona. Pomiary lądowe – głównie z zakresu wulkanologii, geomorfologii, geologii, glacjologii i hydrologii – wykonywano w 16 punktach trasy, m.in. w Andach, na ewaporatach pustyni Atakama, rafach koralowych i lodowcach Patagonii.

Rejs wokół Islandii i na Spitsbergen (1970 i 1972)[edytuj]

W okresie od 10 czerwca do 30 lipca 1970 r. „Śmiały” odbył rejs dookoła Islandii (4 122 Mm). Portem początkowym i końcowym było Świnoujście (na trasie znalazły się Wyspy Owcze). Było to pierwsze polskie opłynięcie Islandii z zachodu na wschód (pierwszego w historii światowego żeglarstwa opłynięcia Islandii, lecz w przeciwnym kierunku, dokonał w roku 1968 polski jacht „Euros”, dowodzony przez kpt. Wojciecha Orszuloka „Euros” przebył trasę powrotną prędzej od Witezia II, który w roku 1959 dotarł do Reykjavíku – jako pierwszy jacht polski (trasa: Świnoujście–Reykjavik–Świnoujście)). W wyprawie uczestniczyła 9-osobowa załoga pod dowództwem kpt. Andrzeja Rościszewskiego, który otrzymał nagrodę „Rejs Roku 1970” oraz pierwszy „Rejs Roku – Srebrny Sekstant|Srebrny Sekstant”.

Andrzej Rościszewski otrzymał honorowe wyróżnienie tej nagrody również za dokonanie żeglarskie z roku 1972, gdy prowadził SY „Śmiałego” z 10-osobową załogą na Spitsbergen. Wypłynięto w rejs 23 czerwca 1972 r. W pobliżu Norwegii (5 lipca, 64°35′N) przy wietrze 4 °B nastąpiła groźna awaria, spowodowana rozklejeniem się drewna grotmaszt u. Z niepełnym ożaglowaniem jacht dotarł do Lerwick na Szetlandach , gdzie – przy pomocy tamtejszych rybaków – prowizorycznie przedłużono maszt drzewcem spinakerbom u. „Śmiały” dotarł do kraju w miesiąc po awarii, przebywając ze złamanym masztem 1541 Mm.

Żródła[edytuj]

Wikipedia